Thời gian bảo quản sữa mẹ

Việc bảo quản sữa phải tuân theo những nguyên tắc an toàn nhất định để đảm bảo an toàn cho bé yêu.

Nhiệt độ phòng: Bạn có thể để sữa mẹ ở nhiệt độ phòng trong vòng vài giờ.

Giữ lạnh: Bạn cũng có thể để sữa trong hộp lạnh và túi giữ lạnh khoảng 24 giờ trở lại.

 
Ảnh: GettyImages

Để trong ngăn mát tủ lạnh ở điều kiện 4ºC: Nếu bạn để sữa mẹ trong tủ lạnh thì thời gian có thể lên tới từ 3 - 5 ngày.

Ngăn đá của tủ lạnh: Nếu bạn dự trữ sữa mẹ trong ngăn đá của tủ lạnh thì thời gian bảo quản có thể lên tới trên 3 tháng.

Lưu ý: Dù bảo quản sữa mẹ trong điều kiện nhiệt độ như thế nào đi chăng nữa thì bạn cũng cần phải bịt kịt miệng bình đựng sữa để hạn chế đến mức tối đa sự xâm nhập của các loại vi khuẩn. Bình đựng sữa nên được khử trùng an toàn trước khi dùng để đựng sữa cho trẻ.

Nếu sữa mẹ được dự trữ trong ngăn đá của tủ lạnh, để rã đông bạn không nên dùng lò vi sóng mà thay vào đó bạn hãy lấy một bát nước ấm và ngâm bình sữa vào trong đó trong vòng khoảng 20 phút. Và khi sữa đã tan ra bạn nên lắc đều sữa trước khi cho bé bú để lớp chất béo trong sữa không bị đóng màng.

 Theo Dân trí (AC)

Vắt sữa mẹ, sử dụng và bảo quản

Một số trường hợp bé không thể bú mẹ (mẹ bị bệnh, mẹ phải đi làm xa không ở nhà cùng bé, sinh non, bé sứt môi, hở hàm ếch), người mẹ vẫn có thể vắt sữa của mình cho bé dùng.

Sử dụng sữa vắt

Sữa mẹ là một món quà đặc biệt, là thức ăn tốt nhất cho bé sơ sinh và nhũ nhi. Cho bé bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời là cách nuôi con tốt nhất.

- Nên chọn bình hay cốc có nắp đậy kín.
- Để đảm bảo vệ sinh, cần rửa sạch bình bằng xà phòng và nước sạch, sau đó mang đi hấp trong nước sôi khoảng 10 phút.
- Cho sữa đã vắt vào bình, đậy kín nắp, luộc sôi trong 10 phút. 

- Làm nguội sữa và cho bé uống. Nếu muốn giữ lại (cho bé dùng sau) thì ghi ngày giờ lấy sữa. - Chỉ nên bảo quản khoảng 60-120ml sữa trong một bình (vì lượng này đủ cho bé uống một lần, tránh lãng phí).

Thời gian bảo quản

- Nếu trời mát (khoảng 26ºC) có thể bảo quản trong 8h, trời nóng hơn chỉ để được trong 1-2 giờ mà thôi.

- Nếu để trong tủ lạnh (nhiệt độ từ 0-4ºC) có thể giữ sữa được 1 ngày.

Dụng cụ dùng sữa

Có thể cho bé uống sữa bằng cốc, thìa, bình (tùy theo sở thích của bé hoặc thói quen của mẹ). Tuy nhiên, phụ huynh nên chú ý tránh nguy cơ sặc sữa cho bé.

Cách cho bé uống sữa bằng cốc (ly)

- Hấp sữa trong nước sôi khoảng 10 phút, làm nguội. Chỉ nên lấy sữa khoảng một nửa cốc.

- Giữ bé ở tư thế nửa ngồi, nửa nằm (nghiêng 45º), dùng tay đỡ cả cổ, vai và lưng bé.

- Đặt cốc nhẹ trên môi dưới của bé và mép cốc chạm nhẹ phần ngoài môi trên của bé. Mức sữa ngang bằng môi trên của bé. Tránh đổ sữa vào miệng bé, giữ miệng cốc trên môi bé để bé tự mút sữa trong cốc.

- Khi bé đã uống đủ sữa, bé sẽ mím môi và không chịu ăn thêm nữa. Bế vác bé trên vai, xoa lưng để hơi từ dạ dày thoát ra.

Nên biết rằng bú mẹ là cách tốt nhất, chỉ nghĩ đến giải pháp này như lựa chọn thứ 2.

DS. Nguyễn Thị Bích Nga (BV Nhi Đồng 1)

4 lưu ý khi bảo quản sữa mẹ

Những trường hợp như mẹ phải đi làm xa, sữa mẹ xuống không đều (lúc nhiều – lúc ít)… người mẹ có thể chọn cách vắt và bảo quản sữa mẹ.

Để dự trữ sữa mẹ theo cách hợp lý, bạn có thể tham khảo vài gợi ý dưới đây:

1. Thời gian bảo quản

Sữa mẹ sau khi đã được vắt ra có thể dự trữ ở nhiệt độ mát trong phòng (khoảng 26-28ºC) là 6h; nhiệt độ thấp hơn là 8-10h. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyên rằng, việc bảo quản sữa mẹ ở nhiệt độ trong phòng không nên kéo dài quá 4h; trời nóng là dưới 1h; dưới 20ºC không nên quá 2h.

Nguyên nhân là vì sữa mẹ khác nhau từ người mẹ này với người mẹ khác, nhiệt độ phòng cũng khác nhau tùy lúc vắt sữa nên việc xác định thời gian bảo quản cũng phải linh hoạt.

2. Số lượng sữa vắt trong một lần

Với bé dưới 6 tháng tuổi, bạn nên vắt sữa với số lượng nhỏ mỗi lần (khoảng 100-150ml) là đủ cho bé dùng. Với bé lớn hơn (hoặc do mẹ phải đi làm cả ngày), số lượng sữa vắt phụ thuộc vào nhu cầu của bé nhưng cũng không nên lạm dụng (khi đi làm về, mẹ có thể cho con bú).

3. Bảo quản sữa mẹ trong tủ lạnh

Nếu bạn không có dự định cho bé dùng sữa ngay sau khi vắt thì nên dự trữ sữa mẹ trong tủ lạnh càng sớm càng tốt. Nếu để trong ngăn mát tủ lạnh, sữa mẹ có thể giữ được trong 1-3 ngày.Dự trữ sữa mẹ trong ngăn đá: Thời gian tối đa có thể lên tới 3 tháng (phụ thuộc vào nhiệt độ trong ngăn đá và tần suất đóng – mở cửa tủ) và 6 tháng nếu ở trong máy ướp lạnh. Không nên bảo quản sữa mẹ ở cánh cửa ngăn đá vì nhiệt độ ở đó thường không chính xác. 

Khi muốn đưa sữa lên ngăn đá, bạn nên đặt sữa trong ngăn mát trước rồi chuyển lên ngăn đá. Tương tự, khi muốn rã đông, nên chuyển sữa từ ngăn đá xuống ngăn mát khoảng ½-1 ngày trước khi mang sữa ra bên ngoài. Tuy nhiên, bạn không nên bảo quản sữa mẹ quá lâu mà nên cho bé dùng sớm nhất có thể.

4. Sử dụng bình trữ sữa

Thủy tinh được xem như chất liệu tốt nhất để trữ sữa mẹ bởi vì, các thành phần có trong sữa mẹ được bảo quản tốt nhất trong thủy tinh. Thứ hai là bình nhựa cứng, chất lượng tốt. Nên chọn loại bình dành riêng để trữ sữa.Nếu muốn sử dụng túi đựng sữa, cha mẹ nên lưu ý: - Thứ nhất, sữa có khả năng dính vào hai bên mép túi, làm giảm khối lượng sữa.

- Thứ hai, sữa được đựng trong túi thường có nguy cơ bị rò rỉ nhiều hơn. Một số hãng sản xuất ra những chiếc túi đựng sữa chất lượng tốt nhưng giá thành lại khá đắt. Để tiết kiệm, bạn có thể mua 2 loại túi: một loại dùng trữ sữa trong ngăn mát tủ lạnh; loại đắt hơn dùng đựng sữa trong ngăn đá. Điều này sẽ giảm thiểu những vết rách nhỏ xuất hiện trên bề mặt túi.

Sữa bảo quản trong tủ lạnh thường có lớp váng nổi trên bề mặt nhưng bên dưới, sữa nhìn trong như nước. Để sử dụng, bạn nên lắc đều bình sữa, hấp cách thủy rồi chờ sữa ấm là cho bé ăn được. Nếu sữa mẹ được bảo quản ở nhiệt độ trong phòng thì trước khi cho bé bú, bạn có thể ngâm bình sữa vào một bát nước ấm (không cần hấp cách thủy). 

Nếu sữa trong bình (túi) có màu trắng đục như đám mây sau khi rã đông thì có khả năng sữa đã bị rò. Không nên cho bé ăn sữa này vì nó không đảm bảo chất lượng.

Ngọc Huê (Theo Ivillages)

Làm tan, hâm ấm sữa mẹ đông lạnh

Sữa mẹ sau khi đông lạnh có thể được dự trữ đến 3 tháng trong ngăn đá tủ lạnh và 6 tháng trong tủ đá chuyên dụng (0°F hoặc –17.8°C). Ngay khi được làm tan đá, sữa mẹ có thể để trong ngăn mát tủ lạnh đến 24 giờ đồng hồ.

Cách làm tan sữa mẹ đông lạnh

Bạn có thể làm tan sữa mẹ đông lạnh trong bát nước ấm trong vòng từ 5 đến 10 phút. Hoặc có thể làm tan sữa mẹ từ 8 đến 12 giờ trước đó bằng cách để qua đêm trong ngăn mát tủ lạnh nhưng phải sử dụng trong vòng 24 giờ sau đó.

Bạn không nên làm tan đá sữa mẹ bằng cách đặt sữa trên mặt bàn ở nhiệt độ trong phòng. Tránh hâm ấm sữa mẹ trong lò vi sóng. Điều này làm thay đổi thành phần sữa mẹ và giảm chất lượng sữa. Lò vi sóng còn làm sữa nóng không đều và có thể khiến bé bị bỏng miệng. Ngoài ra, bạn không nên đông lạnh lại sữa đã tan đá.

Hâm ấm sữa mẹ

Trước tiên, bạn cần lấy sữa mẹ từ ngăn đá tủ lạnh ngay trước khi sử dụng. Hâm ấm sữa bằng cách cầm bình (túi) đựng sữa dưới vòi nước máy ấm đang chảy hoặc đặt vào trong bình chứa nước ấm từ 5 đến 10 phút. Xoay bình sữa nhẹ nhàng và kiểm tra độ ấm của sữa bằng cách nhỏ một giọt lên mặt trong của cổ tay mẹ trước khi cho con bú. Sữa thừa trong bình đựng sau khi cho bú có thể được dùng ở lần cho bú kế tiếp trước khi vứt bỏ.

Không nên hâm nóng lại sữa đã được hâm nóng. Sữa mẹ có thể được giữ an toàn ở nhiệt độ trong phòng từ 4 đến 8 giờ đồng hồ. Bạn cũng không nên hâm ấm sữa mẹ bằng cách đặt sữa trên mặt bàn ở nhiệt độ trong phòng. Không nên hâm ấm sữa trong lò vi sóng vì điều này có thể làm thay đổi sữa mẹ và giảm chất dinh dưỡng của sữa.

Tìm hiểu cách vắt và dự trữ sữa mẹ

Bạn có thể dùng cách vắt sữa mẹ bằng tay. Bạn hãy xoa bóp bầu vú, từ từ hướng về núm vú để vắt sữa. Hoặc dùng cách vắt bằng máy (máy vắt dùng tay hoặc dùng điện). Bạn có thể vắt khoảng 10 phút ở từng bầu vú trong mỗi lần vắt.

Bắt đầu: Trước tiên, bạn hãy rửa sạch tay mình bằng xà phòng và nước. Chuẩn bị sẵn bình sạch để đựng sữa. Tìm tư thế thoải mái tại nơi yên tịnh để bắt đầu vắt sữa. Xoa bóp bầu ngực và từ từ hít thở nhẹ nhàng.

Dự trữ sữa mẹ: Bạn có thể sử dụng chai nhựa hoặc túi dự trữ chuyên dùng để đựng sữa mẹ. Không nên sử dụng những túi dùng một lần vì chúng rất mỏng. Bạn nên dự trữ sữa mẹ thành từng phần 56-141 ml để tránh lãng phí sữa mẹ.

Sữa mẹ từ những lần vắt khác nhau có thể được đựng chung nếu sữa được vắt trong 24 giờ cùng ngày. Sữa mẹ phải được để lạnh càng sớm càng tốt sau khi vắt xong. Nếu sữa đã vắt có đổi màu và độ sệt khác nhau thì cũng là điều bình thường. Sữa được dự trữ sẽ đóng theo từng lớp. Do đó, bạn sẽ thấy có váng sữa, trông giống lớp kem sẽ nổi lên trên mặt sữa khi nó được làm ấm. Bạn hãy trộn đều các lớp sữa trước khi cho con bú.

Bạn có thể sử dụng sữa vừa mới được vắt trước tiên. Sau đó sử dụng sữa đã để lạnh hoặc ướp lạnh theo ngày nào cũ hơn. Nếu sữa mẹ có vị chua hoặc mùi lạ, bạn nên bỏ đi. Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào, bạn không nên sử dụng sữa này.

Hạn dùng: Nếu bạn đã rửa tay sạch trước khi vắt, thì sữa mẹ có thể để ở nhiệt độ trong phòng (không quá 25°C) từ 4 đến 8 giờ đồng hồ. Nếu bạn không sử dụng sữa ngay, thì nên dự trữ sữa này trong tủ lạnh càng sớm càng tốt. Hoặc nếu nhiệt độ phòng cao hơn 25ºC, bạn cũng nên cất sữa trong tủ lạnh ngay. Sữa có thể bảo quản trong tủ lạnh (0-3,9ºC) trong 5-7 ngày.

Phương Thảo (Theo Healthin)

Lợi ích khi cho bé bú nhanh

Bú mẹ lâu sẽ làm hỏng sữa mẹ khiến bé chậm tăng cân còn bú bình lâu sẽ gây hại lên răng, lợi và phát âm của bé.

Nguy cơ khi bú bình lâu

Việc kéo dài quá lâu thời gian bú bình của trẻ có thể gây nên các bệnh về răng miệng, trục trặc trong phát âm, chưa kể đến việc sẽ bỏ bình khó khăn - các bác sĩ nha khoa cho biết.

"Bé sẽ sử dụng nhiều cơ khác nhau trong miệng khi sử dụng cốc, so với một cái bình. Nó sẽ giúp phát triển khả năng phát âm" - Tiến sĩ Jennifer Kaplan (một bác sĩ nha khoa ở thủ đô Washington, Mỹ) nói.

Mặc dù việc cho trẻ bú mẹ đến 12 tháng tuổi là tiêu chuẩn vàng trong dinh dưỡng, song các bác sĩ khuyến cáo nên cho trẻ tập nhấm nháp dần bằng cốc nhỏ từ giữa 6-12 tháng và có thể chuyển tiếp sang uống bằng một cái cốc thông thường.
Tuy nhiên, điều các bác sĩ lo ngại hơn nữa là việc dùng bình bú có thể thúc đẩy phát sinh các nhiễm khuẩn nguy hiểm trong miệng.

Tiến sĩ Miriam Labbok, giám đốc Trung tâm Chăm sóc và Nuôi dưỡng trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh ở Đại học North Carolina, chỉ ra rằng khi dùng bình, trẻ thường ngậm đầu vú giả và giữ sữa ở trong miệng lâu hơn, khiến cho đường có đủ thời gian để làm hỏng răng và lợi. Việc mút vú giả, theo thời gian, sẽ khiến cho vị trí của răng bị chuyển dịch trong lợi.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo nên cho trẻ bỏ bú bình sớm, khoảng 1 tuổi, vì trẻ dễ gắn bó với nó. Một đứa trẻ càng gắn bó với cái bình lâu sẽ càng khó bỏ hơn.

 

Lợi ích khi bú mẹ

Trẻ bú cả hai bầu vú trong mỗi lần ăn sẽ nhận được nhiều sữa hơn trẻ chỉ bú một bên và việc bú trong thời gian ngắn sẽ giúp trẻ tăng cân tốt hơn...

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc để bé ăn theo sở thích sẽ phá hủy hệ thống tạo sữa của bà mẹ. Quá trình tạo sữa cần đến một lượng nhất định hormone oxytocin để kích hoạt "phản xạ suy giảm", khiến cho sữa đi từ các tế bào mô ngực qua các ống dẫn để tới đầu ti. Nhưng khi em bé ngậm một bầu vú quá lâu, sự sản xuất oxytocin bị ngừng lại.

Và nếu em bé không bú bên ngực thứ hai, cũng đang đầy sữa, thì một protein sẽ được tạo ra để ngừng việc tiết sữa thêm nữa, và phá vỡ quá trình tạo sữa trong nhiều giờ, có lẽ là nhiều ngày.

Tuynhiên, Hilary English, một chuyên gia về việc nuôi con bằng sữa mẹ của tổ chức National Childbirth Trust, cho biết có thể việc giới hạn 10 phút cho mỗi bên sẽ làm giảm việc tiết sữa và trẻ sẽ bị suy dinh dưỡng. "Nói chung, trẻ ăn theo sở thích là tốt nhất. Một đứa trẻ sẽ biết nó cần bao nhiêu".

Nhưng nghiên cứu mới trên 63 bà mẹ tại Bradford đã tìm thấy việc cho bú bên trung bình khoảng 10 phút sẽ làm trẻ tăng cân tốt hơn và tốc độ về sữa mạnh hơn. Nhóm đã thực hiện một nghiên cứu trên 63 bà mẹ cho con bú mẹ hoàn toàn. Một nửa được yêu cầu cho ăn khi trẻ muốn và bao lâu mà chúng thích, và chỉ cho bé ăn ở bên ngực còn lại khi trẻ có biểu hiện vẫn còn đói. Nhóm còn lại được yêu cầu cho bé ăn ở mỗi bên ngực tối đa 10 phút, và lặp lại khoảng 3 tiếng mỗi ngày, nếu cần thiết thì cả ban đêm. Nhóm này cũng được yêu cầu để khoảng cách giữa các bữa ăn cách nhau ít nhất 2 tiếng. Kết quả là, sau 12 tuần, chưa đầy một nửa trong nhóm cho trẻ ăn theo sở thích vẫn còn bú mẹ, so với hơn 3/4 ở nhóm còn lại. Ngoài ra, ở nhóm trẻ đầu tiên, cả hai yếu tố (thích ăn lúc nào tùy thích và bú bên đầu tiên bao lâu tùy thích) cũng đều liên quan đến tình trạng nhẹ cân ở 6-8 tuần đầu đời.

Theo VnExpress

Khi đầu bé không tròn

Mình viết entry này muốn chia sẻ kinh nghiệm với các bà mẹ sắp "đoảng" giống mình  hoặc đã "đoảng" rồi thì cố gắng sửa sai  hoặc chưa biết mình "đoảng" thì rờ lại đầu con mình cho chắc ăn 
Hồi D. khoảng hơn 3 tháng ông xã mình phát hiện ra đầu D. bị dẹt một bên, lúc này hai vợ chồng mới để ý kĩ D. ngủ lúc nào cũng quay đầu sang bên trái về phía cửa sổ; từ đó mình bắt đầu chú ý hơn đến tư thế đầu khi D. nằm ngủ...
Thực ra lúc nào mình cũng để ý đặt nằm thẳng lưng trên mặt đệm cứng không kê gối như bác sĩ dặn; nhưng khi ngủ D. lại tự xoay đầu sang bên trái. Mình chủ quan không để ý chỉnh lại tư thế ngủ cho D. vì sợ làm con thức giấc. Đúng là nuôi con mỗi đứa mỗi khác, hồi Mia còn nhỏ mình cũng đặt nằm như vậy và Mia cũng nằm nghiêng đầu một bên khi ngủ nhưng có khác là  Mia tự xoay đầu chuyển đổi bên còn D. thì không 
Khi hỏi ý kiến bác sĩ của D. thì bác sĩ khuyên nên đưa D. đến bác sĩ chuyên khoa càng sớm càng tốt. Ông xã vội điện thoại lấy hẹn nhưng vì bác sĩ chỉ làm duy nhất có một buổi chiều ngày thứ Tư nên phải chờ đúng một tháng mới đến lượt hẹn (ông xã mình đùa bảo "vậy là có nhiều bạn giống D." ) Qua điện thoại bà phụ tá bác sĩ đã hướng dẫn sơ qua cách chỉnh tư thế nằm cho D. và bài tập thể dục cơ cổ. Bà phụ tá cũng nói yên tâm phát hiện đầu dẹt một bên ở tháng tuổi D. là còn sớm có thời gian chỉnh sửa dễ dàng; (trộm vía) từ bữa để ý đến tư thế nằm ngủ của D. hơn mình thấy phần dẹt bên trái đã đỡ đi một ít.
Thứ Tư 10/03 rồi đến gặp bác sĩ, vừa nhìn bác sĩ D. nhà ta đã cười toe toét lấy điểm  (D. giống Mia hồi nhỏ đi đâu cũng không lạ thấy người ta nói chuyện cứ tưởng 8 với mình cười toe toét tay chân đạp loạn xạ)  Điều đầu tiên bác sĩ khẳng định cái này chỉ mang tính thẩm mỹ chứ không hề ảnh hưởng gì đến phát triển trí não của bé; nếu kiên trì tập theo hướng dẫn của bác sĩ thì sau 4-6 tuần đầu sẽ cân đối trở lại. Trong trường hợp sau 6 tuần tập luyện đầu vẫn méo thì bác sĩ sẽ phải cho đội mũ định hình để cân đối lại xương đầu. Nghe nói phải đội trong vòng 8-10 tuần tùy theo độ dẹt tròn của đầu, kiểm tra đo tròn của đầu mỗi 2 tuần.
Bác sĩ dặn tập cơ cổ cho D. bằng cách đặt D. ngồi rồi lấy đồ chơi có màu sắc âm thanh hấp dẫn di chuyển qua lại để dụ D. quay đầu lại, tập ngày 3 lần khoảng 15 phút mỗi lần; thực ra 15 phút hình như hơi nhiều nên mình thường cho D. tập khoảng 5 phút ngưng rồi tập tiếp, nhiều khi phải linh hoạt tùy hứng nữa vì có khi tập được 2-3 phút chàng ta chán không thèm nhìn theo mà quay ra nhìn chị 2 chơi, nhiều lúc nhờ chị 2 tập cùng thì được vài lần chị bắt đầu phá đám... nói chung cố gắng cho D. quay cổ qua lại càng nhiều càng tốt để đêm ngủ sẽ linh hoạt xoay đổi tư thế đầu.
Kế đến là phải kê gối giữ cố định tư thế nằm cho D. sao cho đầu hướng về phía bên phải (vì D. dẹt đầu bên trái mà) Bác sĩ có cho xem mẫu một số loại gối, mình quyết định loại đơn giản nhất không quá nhiều chi tiết rườm rà để D. thoải mái khi ngủ, đặc biệt là không kê cao phần đầu để đảm bảo vẫn nằm thẳng lưng cho phần xương sống. Đêm đầu D. ngủ khá ngoan sang, đêm thứ hai ngủ không ngon giấc có lẽ do nhận biết được sự khác biệt ở tư thế nằm, vì vậy gần sáng mình chỉ để một bên gối giữ D. nằm hướng về phía tay phải thấy D. có vẻ dễ chịu hơn...
 
Loại gối mình chọn cho D., sáng nay bỏ bên ngắn ra thấy D. dễ chịu hơn mà vẫn giữ được đầ ở tư thế mong muốn.
Hy vọng là D. chịu hợp tác với bố mẹ để có cái đầu tròn đẹp trở lại, tương lai D. mà giống bố thì chảng có tóc mấy; đầu trọc mà bị méo thì xí giai lắm con trai ơi 

Một số lưu ý để tránh bé bị dẹt đầu
*Chú ý thay đổi tư thế đầu khi trẻ nằm ngủ. Tư thế nằm ngủ thẳng lưng luôn là tư thế an toàn nhất cho trẻ sơ sinh, vì vậy không nên cho trẻ nằm sấp ngủ chỉ vì sợ trẻ bị dẹt đầu.
**Khi trẻ thức đặt trẻ ở các tư thế sao cho cổ quay linh hoạt như bế đứng, bế sấp...
*** Tạo thói quen cho trẻ nằm sấp khi chơi, nếu trẻ chưa quen thì tập dần dần bằng cách để đồ chơi xung quanh để trẻ có khuynh hương vươn tới cầm nắm khám phá đồ chơi.

Trẻ sơ sinh bị táo bón -Xử trí thế nào?

Những ngày đầu sau khi chào đời, phân của bé thường có màu xanh đen do chứa lẫn meconium – một chất bị tích ở ruột từ khoảng thời gian bé nằm trong bụng mẹ.

Sau đó, phân sẽ thay đổi màu sắc và tính chất, mềm và chứa nhiều nước hơn.
Triệu chứng khi bé mắc táo bón.

Tần suất đi tiêu ở bé sơ sinh khá đa dạng (khác nhau giữa bé này với bé khác hoặc thời điểm này với thời điểm khác): có bé đi tiêu ngày 6-8 lần nhưng cũng có bé 2-3 ngày (hoặc hơn) mới đi một lần.

Việc chẩn đoán và xác định bé có bị táo không là điều khá khó khăn, nhiều trường hợp, cha mẹ cho rằng, bé đang mắc táo bón nhưng không phải như vậy.

Nhóm bé bú mẹ hoàn toàn hiếm hoặc hầu như không bị táo bón. Có thể tham khảo một số dấu hiệu dưới đây cảnh báo tình trạng táo bón ở bé sơ sinh:

- Vài ngày hoặc có khi cả tuần, bé mới đi tiêu một lần. Tình trạng này kéo dài hai tuần liên tục hoặc hơn.

- Đi tiêu ra phân cứng, đóng thành từng cục nhỏ; bé quấy khóc và rất vất vả mới đi tiêu được.

Cách xử trí.

Massage không chỉ tốt cho bé đang bị táo bón mà nó còn là biện pháp giúp ngăn ngừa táo bón. Bé 2-3 tuần tuổi là bạn có thể sử dụng cách massage. Chọn lúc bé thoải mái nhất, không bị no hay đói quá để tiến hành massage. Trước tiên, bạn nên làm ấm bàn tay rồi nhẹ nhàng xoa lên – xoa xuống hai bên sườn cho bé. Tiếp đến, xoa thành vòng tròn theo chiều kim đồng hồ trên bụng bé và ngược lại. Nắn nhẹ chân bé, giúp bé co đầu gối, ép nhẹ đầu gối lên bụng bé rồi lại duỗi chân ra. Có thể thực hiện 2 lần một ngày, mỗi lần khoảng 5 phút.

Tăng cường các cữ bú mẹ trong ngày vì táo bón có thể bắt nguồn từ việc thiếu chất lỏng trong cơ thể bé. Nếu bé bú bình, bạn không nên pha loãng sữa vì cách này chỉ hợp với bé bị tiêu chảy – khi hệ tiêu hóa yếu và pha loãng sữa để cơ thể dễ hấp thu.

Với bé 3-4 tháng tuổi, có thể cho bé uống thêm chút nước táo, lê hoặc mận ép được pha loãng, mỗi ngày 1-2 lần. Những loại nước này có tác dụng làm mềm phân, dễ đi tiêu.

Nhiều người mẹ chia sẻ, họ thường dùng đầu tăm bông (hoặc một cọng hành lá tươi), nhúng chút mật ong để thụt hậu môn cho bé và phương pháp này tỏ ra khá hiệu quả. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyên, không nên lạm dụng cách thụt hậu môn cho bé (dưới bất kỳ hình thức nào).

Nếu thực hiện hành động này thường xuyên, bé sẽ có phản xạ xấu, tức là chờ được thụt mới chịu đi tiêu.

Tốt nhất, cha mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu tình trạng táo bón ở bé tiến triển xấu.

Chữa táo bón ở trẻ sơ sinh

Thứ nhất khoảng 4 tháng đầu tiên mà thường hay gặp ở tuần thứ 2 hoặc tháng thứ 2 , các em bé tự nhiên 2, 3 ngày không ị => rất hay gặp tỷ lệ khoảng 7/10 bé ==> đừng vội sốt ruột chữa trị theo nhiều phương pháp khác nhau.

Hãy xem bé đi ị có rặn đỏ mặt không, phân cứng... thì đó là táo bón==> hãy dùng thuốc theo đơn bác sỹ (chỉ nên uống men tiêu hóa thôi)

Nếu không phải táo bón thì chỉ do bé ăn ít, hoặc hấp thụ tốt (cái này thì cân bé thường xuyên sẽ biết) => 3 ngày mới đi là chuyện thường  => cho ăn thêm nhiều bé sẽ đi ị đều hơn. Những bé bú mẹ nhiều sẽ không gặp hiện tượng táo bón này. Hầu hết bác sỹ đều khẳng định và qua nghiên cứu cho thấy rằng sữa mẹ không gây táo bón.

Nếu bé táo bón quá  => Xoa bụng quanh rốn sau đó ngâm đít bé vào chậu nước nóng (cẩn thận không lại bỏng bé nhé), bé sẽ đi được, hoặc lấy tăm bông chấm mật ong pha nước ấm tỷ lệ 1mật ong 3 nước và bôi vào lỗ hậu môn bé để tạo phản xạ ị cho bé

Việc phải thụt hậu môn là bất đắc dĩ và không nên làm sẽ gây phản xạ không tốt cho bé.

Làm gì khi bé không chịu ngủ và quấy khóc?

Những đêm dài mất ngủ là tai ương trong cuộc sống của tất cả những người mới làm cha mẹ. Nhưng có những trường hợp, nỗi kinh hoàng kéo dài hằng năm chứ không phải hằng tháng. Đặc biệt trong giai đoạn vừa mới sinh con, các bà mẹ luôn phải đau đầu khi không biết làm thếnào để bé chịu ngủ liền mạch và quấy khóc. 

Làm thế nào để bé ngủ được là một nhiệm vụ rất khó khăn của các bậc cha mẹ. Ai cũng mong mỏi một đêm nào đó có thể đặt bé xuống một cách dễ dàng và trẻ ngủ liền một mạch.

Sau đây là một số phương pháp giúp cha mẹ luyện cho bé ngủ ngon.

Phương pháp Ferber

Đây là một kỹ thuật khá nổi tiếng mang tên Ferber - tác giả cuốn sách Giải quyết vấn đề ngủ của trẻ.

Sử dụng phương pháp này, hãy đặt bé lên giường khi bé còn thức, nhưng đã tỏ ra mệt và muốn ngủ, sau đó rời khỏi phòng. Tất nhiên có thể bé sẽ không tự ngủ được và khóc toáng lên. Đợi 5 phút và quay lại phòng, vỗ về an ủi bé nhưng không được bế bé lên. Chỉ ở với bé trong thời gian ngắn, khoảng 2-3 phút, sau đó lại rời khỏi phòng và lần này chờ lâu hơn, 10 phút. Sau đó tiếp tục quay lại vỗ về bé nhưng không được bế bé lên.

Nếu bé chưa ngủ thì tiếp tục thực hiện lặp lại với quãng thời gian là 15 phút mỗi lần, đến khi nào bé tự ngủ thì thôi. Nếu bé thức giấc giữa đêm và lại khóc thì tiếp tục thực hiện như thế.

Đêm thứ hai hãy bắt đầu đợi 10 phút ngay ở lần đầu tiên và nâng dần 15, 20 phút. Sau đó cứ mỗi đêm lại tăng dần thời gian chờ 5 phút một. Đến lúc trẻ biết tự ngủ thì thôi.

Phương pháp này đòi hỏi cha mẹ phải rất thư giãn trước khi tiến hành, thật sự kiên nhẫn và quyết tâm. Quan trọng nhất là không được bế bé lên giữa chừng nếu không muốn phá hỏng mọi nỗ lực trước đó.

Phương pháp loại bỏ từ từ

Nếu cha mẹ không muốn ngay lập tức rời khỏi con có thể thực hiện cách này. Ngồi ở ghế cạnh giường ngủ của bé và đợi đến khi bé chìm vào giấc ngủ. Làm như vậy trong hai đêm. Đêm tiếp theo kéo ghế ra xa giường của bé. Cứ như vậy kéo ghế xa dần ra đến cửa. Sau khoảng 10 ngày đến 2 tuần, bé đã có thể tự ngủ được.

Phương pháp đánh thức theo giờ

Phương pháp này làm ngược lại: đánh thức trẻ tại những thời điểm cố định trong đêm. Trong khoảng một tuần cha mẹ hãy quan sát và ghi chép những thời điểm trẻ hay tỉnh giấc tự nhiên. Sau khi đã rút ra được quy luật từ bé, hãy đánh thức bé dậy 15 phút trước mỗi lần bé tỉnh giấc tự nhiên. Dần dần bé sẽ tỉnh giấc theo lịch mới. Khoảng 1 tuần sau, lại cắt bớt dần số lần đánh thức bé theo lịch mới này, cho đến khi bé có thể ngủ được cả đêm.

Điều gì không giúp ích việc ngủ của bé?

Mỗi thời điểm khác nhau thì có các phương pháp khác nhau. Tuy vậy đừng mất công với một số cách sau:

- Cho trẻ (còn quá nhỏ) ăn thức ăn dạng rắn mỗi lúc bé thức giấc nửa đêm vì nghĩ rằng bé đói.Không có nghiên cứu nào như thế cả. Và chỉ càng làm cho bé quen thức dậy để ăn.

- Hạn chế trẻ bú ban ngày. Đừng làm thế. Trẻ có thể sẽ trở nên mệt, gây ra khó ngủ và dễ tỉnh giấc.

- Cho trẻ đi ngủ muộn hơn. Cũng giống như việc hạn chế trẻ bú ngày, bé sẽ mệt và khó ngủ hơn, đồng thời lại dễ tỉnh giấc.

Phương pháp nào tốt nhất?

Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng các phương pháp trên đều có tác dụng. Tuy nhiên không đủ thông tin để khuyến cáo một phương pháp nào toàn diện nhất. Quyết định còn phụ thuộc vào việc bản thân cha mẹ thấy con mình thích hợp với phương pháp nào.

Lời khuyên bổ ích

- Cho bé đi ngủ đúng giờ và duy trì thói quen này.

- Tránh kích thích bé trước giờ đi ngủ

- Tránh cho bé ngủ ngày nhiều

- Tránh dùng thức ăn gây kích thích trước khi đi ngủ

- Để bé ngủ khi bạn không có mặt tại phòng

- Giữ cho phòng ngủ không quá nóng, quá lạnh

- Tránh gây ồn ào.

Một số điều cần lưu ý

0 - 6 tuần tuổi

- Chắc chắn là bé được bú đủ sữa, nhất là vào ban ngày.

- Tạo nên sự khác biệt giữa lúc thức và lúc ngủ

- Tạo nên sự khác biệt giữa ngày và đêm.

6 tuần – 4 tháng

- Khuyến khích bé ngủ không cần sự dỗ dành như cho bú bình hoặc bế ru.

- Thiết lập thói quen ngủ đúng giờ.

4 – 6 tháng

- Cố tránh lịch sinh hoạt ban ngày

- Tránh ngủ trưa sau 3 giờ chiều

6 – 12 tháng

- Thông thường ở độ tuổi này bé không cần ăn đêm nữa.

Tập cho bé sơ sinh ngủ ngoan

BS. CKI. Nguyễn Thị Từ Anh
Khoa Sơ sinh - BV Từ Dũ

Trẻ sơ sinh ngủ như thế nào?

Trẻ mới sinh đến 1 tháng tuổi (trẻ sơ sinh) gần như ngủ suốt ngày đêm, chỉ thức dậy để bú (khoảng 2 đến 3 giờ bú một lần). Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể tích dạ dày nhỏ nên mau đói, vì vậy phải thức dậy sau vài giờ để bú . Trẻ sơ sinh cũng chưa phân biệt được ngày đêm nên có những bé sẽ ngủ suốt vào ban ngày và thức giấc nhiều hơn vào ban đêm. Thông thường, trẻ sơ sinh sẽ ngủ tổng cộng khoảng 8 đến 9 giờ vào ban ngày và khoảng 8 giờ vào ban đêm. Hầu hết trẻ nhỏ sẽ bắt đầu ngủ suốt đêm (6 đến 8 giờ) không thức giấc khi được 3 tháng tuổi hay khi được khoảng 6 ký. Thông thường, không cần phải đánh thức trẻ sơ sinh dậy để cho bú nhưng cũng không nên để bé  ngủ quá 3 giờ mà không cho bú. Các trường hợp đặc biệt như non tháng, nhẹ cân, trào ngược dạ dày thực quản…có thể phải cho bú thường xuyên hơn. 

Ảnh chỉ mang tính chất minh họa.

Các giai đoạn của một giấc ngủ

Cũng giống như người lớn, giấc ngủ của trẻ nhỏ cũng chia ra nhiều giai đoạn khác nhau. Tùy từng giai đoạn mà trẻ có thể nằm yên hay vẫn có những cử động. Có 2 loại giấc ngủ: 

• Giấc ngủ nhanh (REM - rapid eye movement : cử động mắt nhanh)
  
  Đây là giấc ngủ nông, trẻ sẽ nằm mơ và mắt sẽ cử động nhanh theo chiều trước sau. Mặc dù trẻ nhỏ ngủ khoảng 16 giờ mỗi ngày, nhưng khoảng phân nửa thời gian là giấc ngủ REM. Tức là bé chỉ ngủ sâu khoảng 8 giờ. Trẻ lớnvà người lớn ngủ ít hơn nhưng ngủ REM cũng ít hơn.
 
• Giấc ngủ chậm (Non-REM - Non- rapid eye movement: không cử động mắt nhanh):
      Có 4 giai đoạn: 
   
• Giai đoạn 1: buồn ngủ - mí mắt sụp xuống hay có thể chớp liên tục, ngủ gà ngủ gật.
   
• Giai đoạn 2: ngủ lơ mơ – trẻ có thể vẫn cử động, giật mình, vặn mình, kêu “è è”
   
• Giai đoạn 3: ngủ sâu – trẻ im lặng và không cử động
   
• Giai đoạn 4: ngủ rất sâu - trẻ im lặng và không cử động 

Giấc ngủ của bé sẽ diễn tiến theo chu kỳ, bắt đầu tuần tự từ giai đoạn 1, sau đó chuyển sang giai đoạn 2, giai  đoạn 3, giai đoạn 4, rồi quay lại giai đoạn 2, rồi chuyển sang ngủ REM. Trong một giấc ngủ có thể có vài chu kỳ ngủ trên. Trong vài tháng đầu, trẻ có thể  thức giấc khi chuyển từ ngủ sâu sang ngủ lơ mơ và có thể khó ngủ trở lại.

Trẻ sơ sinh tỉnh giấc như thế nào?

Trẻ sơ sinh cũng có nhiều kiểu tỉnh giấc khác nhau. Nếu trẻ sơ sinh thức giấc vào cuối của chu kỳ ngủ thì trẻ sẽ bắt đầu giai đoạn tỉnh giấc yên lặng. Trong giai đoạn này, trẻ vẫn yên lặng dù đã tỉnh táo và nhận thức được môi  trường xung quanh. Trong giai đoạn tỉnh giấc yên lặng, trẻ có thể nhìn mọi vật hay nhìn chăm chú vào một vật và đáp ứng với âm thanh và động chạm. Giai đoạn này thường sẽ chuyển sang giai đoạn tỉnh giấc hoạt động. Trong giai đoạn này, trẻ cũng chú ý đến mọi tiếng động và hình ảnh nhưng có cử động. Sau giai đoạn này là giai đoạn khóc. Bé cử động nhiều hơn và có thể khóc lớn. Bé có thể bị tăng kích thích trong giai đoạn khóc này. Bạn phải làm bé dịu đi bằng cách ôm bé sát vào người hay quấn bé trong một cái khăn/mền.

Tốt nhất là bạn cho bé bú trước khi bé bước sang giai đoạn khóc. Trong giai đoạn khóc, bé có thể quá “cáu” (quá  khó chịu) nên không chịu bú. Đối với trẻ sơ sinh, khóc là dấu hiệu cuối cùng của đói bụng, sau khi bé đã làm một số dấu hiệu như tìm vú, đưa tay vào miệng…
Tập thói quen ngủ ngoan cho bé

Ngay từ sáu tuần tuổi, bé đã có  thể học cách ngủ ngoan. Trong độ tuổi này, có vài cách rất hiệu quả để giúp bé ngủ ngon 

1. Nhận biết dấu hiệu cho thấy bé buồn ngủ
   Trong sáu đến tám tuần đầu sau sinh, bé không thể thức lâu hơn hai giờ liên tục. Nếu bạn để bé thức lâu hơn hai giờ, bé sẽ quá mệt mỏi và lại trở nên khó ngủ.

Vì vậy, bạn nên nhận biết những dấu hiệu buồn ngủ của bé như chớp mắt liên tục, lim dim, kéo tai, ngáp hay quầng  dưới mắt thâm lại. Bạn đừng lo, bạn sẽ mau chóng có giác quan thứ sáu nhận ra con mình đang buồn ngủ. Nếu bạn nhận thấy bé buồn ngủ thì nên đặt bé vào nôi hay giường.

 
2. Dạy bé phân biệt giữa ngày và đêm

Vài bé sơ sinh có thói quen thức đêm ngay từ trong bụng mẹ. Bạn có thể nhận biết điều này khi nhận thấy bé quẫy  đạp trong bụng mẹ nhiều hơn vào ban đêm. Khi chào đời, bé cũng vẫn duy trì thói quen này và làm mẹ mệt mỏi vì không chịu ngủ khi mẹ đã ríu mắt rồi. Trong vài ngày đầu sau sinh, bạn không thể thay đổi bé ngay được mà chỉ có thể bắt đầu dạy bé khi bé đã được hai tuần tuổi.

Ban ngày, khi bé còn thức:
- Chơi với bé càng nhiều càng tốt.
- Nói chuyện và hát cho bé nghe khi cho bú các cữ ban ngày.
- Đảm bảo phòng ngủ nhiều ánh sáng vào ban ngày.
- Không cần “cắt đứt” mọi tiếng ồn thông thường vào ban ngày, như tiếng tivi, radio, máy giặt…
- Nếu đang bú mà bé thiu thiu ngủ thì nhẹ nhàng đánh thức bé dậy.
Ban đêm:
- Giữ yên lặng và nói khẽ khi cho bé bú cữ đêm.
- Giữ phòng tối (có thể để đèn ngủ ánh sáng dịu) và yên tĩnh, không trò chuyện  với bé nhiều.
  Cần phải dạy bé nhận biết ban đêm là lúc ngủ ngay từ khi bé được hai tuần tuổi, đừng để quá muộn.

3. Dạy bé tự ngủ

Khi bé đã được sáu đến tám tuần tuổi, bạn có thể bắt đầu dạy bé tự ngủ. Bạn nên đặt bé vào nôi hay xuống giường khi bé buồn ngủ nhưng vẫn còn thức. Cách bạn dỗ bé ngủ trong tám tuần đầu sau sinh rất quan trọng. Nếu bạn cho bé nằm võng hay nằm nôi lắc, đu đưa bé, bế rung bé khi trong tám tuần đầu thì bé sẽ quen và bé sẽ không thể ngủ  nếu không được rung lắc, đu đưa như vậy. Vì vậy, nhiều chuyên gia khuyên không nên đung đưa bé, không cho bé ngậm núm vú giả để dỗ bé ngủ ngay từ sau sinh. Bạn sẽ thiết lập một “thủ tục” trước khi ngủ cho bé như hát ru, nghe nhạc nhẹ, vỗ nhẹ mông, gãi nhẹ đầu… nhưng cần nhớ rằng bạn sẽ phải làm “thủ tục” này mỗi đêm nên bạn cần chọn “thủ tục” nào vừa thích hợp với bé vừa “khả thi” đối với  bạn. Bạn có thể bế bé đến khi bé thiu thiu ngủ rồi đặt bé xuống chứ không nên để bé ngủ trên tay mình rồi mới đặt xuống vì sẽ tạo nên thói quen xấu là phải được bế mới ngủ và bé sẽ thức dậy ngay khi bạn đặt bé xuống giường.

Bé sơ sinh giống  như tờ giấy trắng, bé sẽ là một em bé ngoan ngoãn, dễ ngủ nếu bạn không bỏ lỡ thời gian có thể dạy bé thói quen ngủ ngoan. Giấc ngủ của bé không chỉ quan trọng đối với sự phát triển của bản thân bé mà còn quan trọng với mẹ. Nếu bé quấy đêm nhiều quá thì bạn cũng sẽ thiếu ngủ và không đủ sức khỏe cũng như tinh thần để chăm sóc bé tốt được. Hãy khôn ngoan lựa chọn cách dỗ bé ngủ thích hợp để cả con và mẹ đều được ngủ ngon.

Hướng dẫn cách cho trẻ bú mẹ

Nuôi trẻ bằng sữa mẹ là cách nuôi đơn giản và có nhiều lợi ích nhất đối với trẻ mới đẻ. Với một trẻ sinh thường, khỏe mạnh và không có khuyết tật gì về cơ thể thì nên cho trẻ bú theo nhu cầu, có nghĩa là cho trẻ bú khi cảm thấy trẻ đói, đòi ăn. Người mẹ nên thích nghi một cách mềm dẻo với nhịp của trẻ, không nên đặt ra giờ giấc quá chặt chẽ vì mỗi trẻ có một nhịp khác nhau.

Tuy nhiên, phần lớn trẻ sơ sinh trong hai tháng đầu thường có nhu cầu bú trung bình từ 6-8 lần trong ngày và một hoặc vài lần trong đêm. Như vậy có nghĩa là các cữ bú mẹ trong hai tháng đầu này có thể cách nhau từ 2-3 giờ tùy từng trẻ.Nhịp độ bú mẹ có thể thay đổi từ tuần thứ ba cùng lúc với việc thay đổi nhịp của giấc ngủ ở đa số trẻ. Trong ba tuần đầu, trẻ thường chưa phân biệt rõ ngày-đêm, trong ba tuần này, trẻ sẽ tập quen dần với nhịp ngày- đêm qua ánh sáng và bóng tối. Sự gần gũi với mẹ trong thời kỳ này là hết sức cần thiết vì nó tạo cho trẻ cảm giác an toàn, cảm giác an toàn này sẽ giúp cho trẻ xa mẹ dễ dàng hơn trong những giai đoạn sau này.Những cữ bú mẹ ban đêm thường kéo dài đến khi trẻ được chừng ba tháng vì trong ba tháng đầu, trẻ chịu đói một cách khó khăn. Bắt đầu từ tháng thứ tư, ngưòi mẹ có thể tập cho trẻ dần quen với việc bớt bú đêm và đến tháng thứ 5 thì trẻ có thể thôi hẳn bú đêm và ngủ một giấc liền mạch trong khoảng 8 giờ .Để trẻ quen dần với việc thôi bú đêm, mẹ nên dãn cách dần giờ cho trẻ bú đêm để lùi dần về sáng chứ đừng nên bắt trẻ thôi bú đêm một cách đột ngột.

Phương pháp cho trẻ bú

Tư thế của mẹ khi cho trẻ bú tốt nhất là tư thế ngồi, nhất là trong những tháng đầu tiên khi trẻ còn rất nhỏ thì nên tránh cho trẻ bú trong tư thế nằm, tư thế nằm vừa có thể gây khó khăn cho trẻ trong việc mút và nuốt sữa lại vừa có thể gây nguy hiểm cho trẻ khi trẻ bị sặc sữa..

Một số bà mẹ có áp dụng cách cho trẻ bú trong tư thế nửa ngồi nửa nằm, tuy nhiên tư thế này cũng ít được các bác sĩ nhi khuyên vì như vậy mẹ có thể dẫn đến việc hai mẹ con không nhìn thấy mặt nhau, làm thiếu đi sự tương tác cần thiết trong quan hệ mẹ con.

Trước khi cho bé bú mẹ nên dùng nước ấm và một cái khăn bằng gạc mỏng vầ mềm để lau rửa đầu vú thật sạch. Sau đó tìm chỗ ngồi thỏai mái, lưng thẳng và có chỗ dựa cho vững chắc. Một tay đỡ đầu con và ấp bé vào lòng (như hình vẽ) , hai chân bé để lên đùi mẹ. Mặt bé úp sát vào tí mẹ, ngực và bụng bé áp vào bụng mẹ. Miệng của bé cần ngậm kín đầu vú, thường thì bé ngậm hết phần quầng hồng ở vú mẹ là tốt. Tay còn lại của mẹ có thể dùng để nâng tí cho bé dễ bú hoặc để chặn bớt sữa nếu sữa nhiều và chảy nhanh quá cho bé khỏi bị sặc. Tư thế này vừa giúp bé mút và nuốt sữa tốt, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho quan hệ mẹ-con.

Mỗi trẻ có nhịp độ bú khác nhau (có bé bú nhanh, có bé bú chậm, có bé bú nhiều, có bé bú ít, có bé vừa bú vừa thích được mẹ ầu ơ nói chuyện, có bé thích bú trong im lặng ...) và bầu sữa của mỗi bà mẹ cũng khác nhau (về số lượng sữa cũng như về tốc độ chảy của sữa...). Vì vậy sự chia sẻ kinh nghiệm và mặt kiến thức giữa các bà mẹ chỉ mang tính chất tương đối. Thường thì sau vài ngày đầu quan sát và theo dõi nhịp của con, mỗi bà mẹ đều có thể rút ra nhịp độ riêng của cả hai mẹ con để nuôi trẻ cho phù hợp.

Tuy nhiên, qua nhiều quan sát, người ta thấy phần lớn trẻ sơ sinh thỏa mãn được đến 90% nhu cầu bú sau 5 phút bú mẹ, hiếm thấy một đứa trẻ khỏe mạnh có nhu cầu bú mỗi bên tí mẹ quá 15 phút. Thường thì mẹ nên cho con bú ti đầu trong khoảng 5 phút, quan sát nếu thấy trẻ mút chậm lại một cách đột ngột thì nên chuyển sang tí bên kia trong khoảng 10-15 phút cho đến khi trẻ lơ mơ ngủ hoăc ngừng bú hẳn thì thôi. Thường thì nếu sau mỗi cữ bú mà trẻ ngủ yên hoặc nằm chơi yên lành trong khoảng hai tiếng thì có nghĩa là trẻ đã bú no. Trong trường hợp chỉ một lúc sau trẻ đã khóc thì cha mẹ cũng đừng vội nghĩ bé còn đói. Cần quan sát thêm xem mẹ có đủ sữa không trước khi kết luận.

Có một cách rất đơn giản để có thể dự tính xem xem bé có bú đủ không là xem số lần mút và số lần nuốt của trẻ, thường thì trẻ mút độ 3-4 cái rồi nuốt một lần. Nếu cha mẹ quan sát thấy trẻ mút rất nhiều lần mới nuốt được một lần thì có thể do trẻ mút yếu, hoặc có thể do lượng sữa mẹ ít. Nếu do trẻ mút yếu thì sau khi trẻ bú xong mẹ có thể vắt sữa cho bé ăn thêm bằng bình hoặc bằng thìa. Nếu do sữa đã hết thì mẹ nên chuyển bé sang tí bên kia và nếu bé bú vẫn chưa đủ thì có thể lại chuyển ngược lại thêm một lần nữa vì trong quá trình trẻ bú, sữa bên bầu vú kia cũng có thể chảy ra thêm một ít.

Một cách khác để tính lượng sữa trẻ bú đủ hay không là xem số lượng nước tiểu của trẻ qua số lần đi tiểu, số tã phải thay...Trẻ bú mẹ thường đi tiểu rất nhiều lần (20-30 phút một lần) hoặc uớt nhiều tã trong một ngày.

Sau khi trẻ bú xong, người mẹ nên vắt sạch lượng sữa còn lại trong bầu vú ra để kích thích sữa chảy ra nhiều cho cữ bú sau. Sữa vắt ra có thể để vào tủ lạnh cho trẻ ăn lần sau.

Theo Làm Cha Mẹ.

Hướng dẫn cách mát-xa cho trẻ nhỏ

Cũng giống như người lớn, mát-xa đem lại cho bé cảm giác thư thái, thoải mái và dễ dàng đi vào giấc ngủ. Ngoài ra khi mát- xa cho bé càng làm cho mối quan hệ của bạn và bé trở nên "gắn kết" hơn.

Chú ý trước khi mát xa

Trước khi bắt đầu phải chắc chắn rằng phòng đặt bé để mát xa cũng như đôi tay của bạn phải ở nhiệt độ thường. Nếu nhiệt độ quá thấp sẽ rất dễ gây cảm lạnh cho trẻ.  Đặt bé nằm trên một chiếc chăn hay đệm mềm.

Trong khi mát xa bạn hãy thực hiện các động tác vuốt ve một cách nhẹ nhàng và từ từ.

Khi mát xa cho bé, bạn nên chú tâm vào bé, không để bị chi phối bởi việc nghe nhạc hay xem ti vi cũng một lúc.

Bạn nên cảm thấy thoải mái khi mát xa cho trẻ. Nếu đang bị stress hay căng thẳng thì không nên mát xa cho bé.

Bé sẽ rất thoải mái khi được mát xa phần chân.

Trong khi mát -xa bạn có thể sử dụng tinh dầu để thoa lên da trẻ, giúp thao tác các động tác được dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, nên chú ý hãy kiểm tra độ kích ứng của loại tinh dầu bạn định dùng với da của trẻ.

Nếu khi thực hiện mát xa bé không cảm thấy dễ chịu mà thay vào đó là những biểu hiện như quấy khóc, thì bạn nên dừng ngay việc mát xa lại, và để lần khác.

Không nên mát xa đến phần bụng của trẻ trước khi trẻ chưa được bốn tuần tuổi và tránh không mát xa đến vùng xương sống.

Khi bé bị ốm hay không được khỏe không nên mát xa cho bé.

Thời gian cho mỗi lần mát xa không nên quá lâu.

Khi mát xa hãy cởi bỏ hết các loại trang sức đeo trên tay để tránh làm tổn thương đến da của trẻ.

Cách làm

Mát xa phần trước cho bé, bạn làm theo các bước sau:

1. Vuốt ve nhẹ nhàng khuôn mặt, bắt đầu từ giữa trán sang hai bên.

2. Dùng tay vuốt và xoa nhẹ hai má, rồi lại xoa từ má xuống cằm. Tiếp tục vuốt nhẹ tay qua lông mày và đi xuống phía dưới mắt.

3. Mát-xa phần trước cơ thể và xuôi hai bên cánh tay.

4. Dùng hai tay tạo thành những đường tròn theo chiều kim đồng hồ quanh rốn. Nhẹ nhàng xoa xung quanh bụng và ngược lên phần trên cơ thể.

5. Nhấc một cánh tay bé lên và mát-xa theo chiều dài tay từ vai xuống bàn tay. Sau đó, dùng một bàn tay để bóp nhẹ cánh tay bé.

6. Mát-xa bàn tay và nắn nhẹ, xoay lần lượt tới từng ngón tay.

7. Lặp lại các động tác như trên với cánh tay bên kia. Tiếp đó chuyển sang chân, nắn bóp chân nhẹ nhàng để giúp lưu thông máu dễ dàng hơn.

Phần sau cơ thể của bé bạn làm theo các bước sau:

1. Để trẻ nằm sấp rồi nhẹ nhàng vuốt ve phần lưng. Xoa khắp lưng bé rồi xoa dọc sang hai cánh tay.

2. Đấm nhẹ nhàng lên trên vai bé.

3. Mát xa từ từ khắp cơ thể.

4. Dùng hai tay thay nhau để vuốt dọc sống lưng bé, bắt đầu từ đốt sống cổ đến đốt xương cùng. Sau đó, lướt nhẹ xuống hai chân. Gập đầu gối bé rồi tiếp tục lại mát-xa bàn chân.

Bạn hãy để trẻ nằm sấp và bắt đầu bằng việc vuốt ve phần lưng.

5. Dùng các ngón tay xoa bóp quanh xương mắt cá chân bé.

6. Xoa gót chân bằng một tay và dùng ngón cái của bàn tay kia để mát-xa ngược lên lòng bàn chân bé.

7. Việc mát xa đối với các ngón chân cũng tương tự như với ngón tay, nắn bóp, kéo và xoay lần lượt từng ngón. Kẹp bàn chân bé giữa hai tay bạn và giữ nhẹ trong vài giây. Sau đó, lật người bé lại.

8.  Mát-xa từ bàn chân ngược lên đùi, vòng qua xương cùng rồi xuống chân bên kia.

Theo VTC

Thực phẩm giúp sản phụ tăng tiết sữa

Ngoài những món ăn có tác dụng tăng tiết sữa quen thuộc như móng giò, cháo đu đủ, chân chó… còn có một số loại thực phẩm giúp tăng tiết sữa mẹ rất hiệu quả.

Nhóm chất béo bao gồm dầu, vừng, lạc, bơ, …

Ảnh minh họa

Nhóm chất béo giúp mẹ tăng tiết sữa rất hiệu quả. Ăn bánh mỳ với bơ là món ăn phụ nữ phương Tây thường sử dụng để giúp tăng lượng sữa cho con bú. Tuy nhiên, sản phụ nên ăn dầu mỡ thực vật, hạn chế tối đa dầu mỡ động vật.

Uống sữa nóng

Ảnh minh họa

Một cốc sữa nóng giúp mẹ về sữa rất nhanh mà sữa lại đặc. Trong thời kỳ cho con bú, sản phụ nên uống sữa đều đặn không những để tăng tiết sữa mà còn giúp cơ thể mau hồi phục sau sinh.

Rau mùng tơi

Phụ nữ sau khi sinh ít sữa, ăn rau mồng tơi sẽ nhiều sữa hơn. Trong rau mồng tơi có các vitamin A3, B3, chất saponin, chất nhầy và chất sắt nên rất tốt cho sản phụ…

Cà chua

Ảnh minh họa

Trong cà chua có rất nhiều chất xơ, vitamin C, E, K, B1, B6, B2, B3, chất sắt, mangan, kali và rất nhiều chất khác có lợi cho sức khỏe.

Vì vậy phụ nữ đang trong thời gian cho con bú được khuyên nên ăn càng nhiều cà chua càng tốt để tăng lượng lycopene trong sữa mẹ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sử dụng các sản phẩm làm từ cà chua như nước sốt cà chua sẽ tăng lượng lycopene trong sữa mẹ nhiều hơn ăn cà chua tươi.

Ngó sen

Ngó sen là loại thực phẩm có công dụng thanh nhiệt, thanh huyết, nhuận tràng. Ăn nhiều ngó sen có thể giúp sản phụ tiêu ứ máu, chống suy nhược cơ thể, tăng sự thèm ăn, thúc đẩy tiêu hóa , tăng tiết sữa.

Quả mướp

Quả mướpcó tác dụng lợi sữa cho sản phụ mới sinh, giúp huyết lưu thông tốt, làm dịu các cơn đau do co thắt tử cung.

Rong biển

Ảnh minh họa

Rong biển rất giàu chất dinh dưỡng. Ngoài thành phần đạm rất cao rong biển còn chứa rất nhiều khoáng chất, các yếu tố vi lượng và vitamin, trong đó nổi bật là iốt ( yếu tố vi lượng tối cần thiết cho tuyến giáp), canxi với hàm lượng cao hơn trong sữa, vitamin A cao gấp 10 lần trong bơ, vitamin B2 gấp 7 lần trong trứng, vitamin C, E cao gấp nhiều lần trong rau quả.

Sản phụ ăn nhiều rong biển có thể chống mệt mỏi, làm tăng tiết sữa, có lợi cho sự phát triển cơ thể trẻ sơ sinh.

Quả sung

Ảnh minh họa

Trong 100g quả sung có chứa protein 1g, chất béo 0.4g, đường 12.6g, Ca 49mg, P 23mg, Fe 0.4mg, caroten 0.05mg, dẫn xuất không protein 12.3g, khoáng toàn phần 3.1g. Quả và lá non rất tốt cho sản phụ, có thể ăn sung muối, luộc hoặc nấu canh, nấu cháo…

Ngược lại, một số thực phẩm dưới đây có thể làm ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ đó là: dầu mỡ động vật, gia vị, đồ chua cay, đồ lạnh khiến trẻ bú sữa mẹ dễ bị đi ngoài, và người mẹ sau này dễ bị hậu sản.

Sản phụ cũng không nên uống bia. Vì bia được tạo ra chủ yếu từ đại mạch. Mạch nha của đại mạch lại có tác dụng ức chế việc tiết sữa và tái tạo sữa. Người muốn tắt sữa sau khi cai sữa thì mới nên uống nhiều bia.

Ngoài việc quan tâm đến dinh dưỡng bữa ăn, người mẹ cần chú ý uống nhiều nước trong ngày, nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng lo âu để duy trì nguồn sữa quí giá cho trẻ.

Theo Afamily

Trẻ được tiêm thêm một mũi văcxin bạch hầu, ho gà, uốn ván

Trước đây, trẻ chỉ được tiêm 3 liều văcxin phòng các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván. Tuy nhiên, trong năm nay trẻ sẽ được tiêm thêm mũi 4 khi được 18 tháng tuổi.

Trong Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, hiện trẻ được tiêm vắcxin phối hợp để phòng 5 bệnh là bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm phổi, viêm màng não mủ do Hib. Trong đó, tiêm mũi 1 khi 2 tháng, mũi 2 khi 3 tháng và mũi 3 khi 4 tháng.

Tuy nhiên năm nay, trẻ sẽ được tiêm thêm miễn phí vắcxin DPT mũi 4 (phòng bạch hầu, ho gà và uốn ván) vào 18 tháng tuổi.

Đồng thời, trẻ đủ 18 tháng tuổi cũng sẽ được tiêm ngay vắcxin sởi liều 2, thay vì chờ đến 6 tuổi như trước đây.

Đối với vắcxin phối hợp 5 trong 1 sau khi được triển khai tiêm trên toàn quốc, nhiều người lo ngại con mình bi tiêm thừa vắcxin viêm gan B (trước đó tiêm 3 liều). Tuy nhiên, theo các chuyên gia của Viện Vệ sinh dịch tễ, việc tiêm 4 liều viêm gan B ở trẻ nhỏ (bao gồm cả liều sơ sinh) không ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ mà vẫn giữ nguyên tính an toàn và đáp ứng miễn dịch.

Dưới đây là lịch tiêm chủng các vắcxin phòng lao, viêm gan B, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi, Hib trong chương trình tiêm chủng miễn phí cho trẻ;

Tuổi của trẻ	Vắcxin sử dụng
Sơ sinh	-Mũi phòng lao - Viêm gan B mũi đầu trong vòng 24 giờ
2 tháng	- Văc xin 5 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm phổi, viêm màng não mủ do Hib - Mũi phòng bại liệt
3 tháng	- Văc xin 5 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm phổi, viêm màng não mủ do Hib - Mũi phòng bại liệt
4 tháng	- Văc xin 5 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm phổi, viêm màng não mủ do Hib - Mũi phòng bại liệt
9 tháng	Sởi mũi 1
18 tháng	- Mũi phòng bạch hầu - ho gà - uốn ván - Sởi mũi 2

12 loại vắc xin trẻ cần phải được tiêm

12 loại vắc xin dưới đây con bạn nên được tiêm để giúp trẻ bảo vệ chống lại những vi trùng có khả năng đe dọa đến tính mạng.

1. Viêm gan B
Trẻ sơ sinh cần phải được tiêm ngay sau khi sinh 24h, và nhận được một liều lượng tương tự từ khi được 1 đến 2 tháng tuổi và một phần ba liều tương tự vào lúc 6 đến 18 tháng tuổi. Thuốc chủng ngừa này bảo vệ trẻ chống lại virus viêm gan B - virus lây lan qua tiếp xúc với máu hoặc chất dịch cơ thể (bàn chải đánh răng chia sẻ và một vài dụng cụ, đồ dùng cá nhân).

Triệu chứng khi trẻ tiêm thuốc thường gặp phải khi tiêm loại thuốc này là đau ở vết tiêm, hay sốt nhẹ.

 

 

2. DTaP
Thuốc chủng ngừa DTaP bảo vệ trẻ chống lại bệnh bạch hầu (một loại vi khuẩn có thể tạo khiến cổ họng của trẻ biến thành màu xám hoặc đen), bệnh uốn ván (một bệnh nhiễm trùng có thể gây co thắt cơ bắp rất mạnh khiến trẻ có thể phá vỡ xương), và ho gà (một căn bệnh rất dễ lây gây ra nghiêm trọng , không thể kiểm soát ho, được biết đến như ho gà).

Năm liều vắc-xin cho trẻ em tại các độ tuổi 2 tháng, 4 tháng, 6 tháng, 15 đến 18 tháng, và 4 đến 6 tuổi. (Và tiêm nhắc lại ở độ tuổi 11 hoặc 12 và sau đó cứ mỗi 10 năm.)

 

3. MMR

 

Loại vắc xin này kết hợp bảo vệ chống lại ba loại virus: sởi (gây sốt cao, phát ban toàn cơ thể trẻ); quai bị (gây đau mặt, sưng tuyến nước bọt, và đôi khi bìu sưng ở bé trai); và rubella hay bệnh sởi Đức (mà có thể gây dị tật bẩm sinh nếu có nhiễm trùng xảy ra trong thai kỳ).

Hãy bắn đầu tiêm loại vắc xin này cho trẻ khi trẻ được 12 đến 15 tháng tuổi và tiêm nhắc lại lần nữa trong độ tuổi từ 4 và 6 tuổi.

 

4. Bệnh thủy đậu

Bệnh thủy đậu, là loại bệnh phát ban rất dễ lây ở trẻ do virus thủy đậu gây ra. Bệnh thủy đậu có thể gây ra nhiễm trùng và các biến chứng nguy hiểm khác. Thường trẻ bị thủy đậu có thể dẫn đến bị bệnh zona, một bệnh phát ban phồng rộp rất đau đớn.

Loại vắc xin phòng bệnh này được tiêm chủng cho trẻ tốt nhất ở độ tuổi 12 đến 15 tháng và nhắc lại vào độ tuổi giữa 4 và 6 tuổi.

5. Vắc xin Haemophilus cúm B (Hib)

Haemophilus cúm B là loại vi khuẩn gây viêm màng não biểu hiện mức viêm bao quanh não và tủy sống, là đặc biệt nguy hiểm cho trẻ em dưới 5 tuổi.

Vắc-xin Hib được khuyến khích tiêm cho trẻ trong độ tuổi 2, 4, 6, và 12 đến 15 tháng tuổi. Sốt, sưng và tấy đỏ tại nơi tiêm là tác dụng phụ tthường gặp khi trẻ tiêm loại vắc xin này.

6. Bại liệt (IPV)
Bại liệt có thể gây tê liệt và thậm chí tử vong cho trẻ. Thuốc chủng ngừa bệnh bại liệt là một thành côngbởi vì vắc-xin loại trừ hoàn toàn các loại vi rút gây bệnh bại liệt ở trẻ. Trẻ em nên được tiêm IPV ở độ tuổi 2 tháng, 4 tháng, 6 đến 18 tháng tuổi và sau đó tiêm nhắc lại một lần nữa trong độ tuổi từ 4 đến 6 tuôi.

7. Phế cầu khuẩn liên hợp (PCV)
Vắc-xin này, được gọi là PCV13 (tên thường gọi Prevnar), bảo vệ chống lại 13 loại vi khuẩn có thể gây ra tất cả các loại tình trạng xáo trộn sức khỏe ở trẻ như bệnh viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng tai, nhiễm trùng máu, và thậm chí tử vong.

Với loại vắc xin này trẻ phải tiêm tổng cộng bốn mũi vào độ tuổi 2, 4, 6, và 12 đến 15 tháng tuổi để trẻ được bảo vệ chống lại các vi khuẩn phế cầu khuẩn. Tác dụng phụ thường gặp nhất của thuốc chủng bao gồm buồn ngủ, sưng tại vết tiêm, sốt nhẹ, và khó chịu.

8. Bệnh cúm (flu)
Tiêm chủng cúm được bắt đầu vào mùa thu mỗi năm. Các Trung tâm kiểm soát dịch bệnh đề nghị tiêm phòng vắc xin cúm cho trẻ ở độ tuổi từ 6 tháng tuổi trở lên. Tác dụng phụ thường gặp của thuốc gồm đau nhức, tấy đỏ, hoặc sưng tại vết tiêm ngừa. Có thể gây sốt và đau nhức ở cơ thể.

9. Virut Rota (RV)

Thuốc chủng ngừa vi rút rota (RV); (tên thuốc RotaTeq, Rotarix) – một loại virut gây bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ được trao cho trẻ em ở 2 và 4 tháng tuổi (RotaTeq được tiêm cho trẻ vào lúc 6 tháng.) Thuốc chủng này được sản xuất ở dạng lỏng và là dạng thuốc uống. Nó có thể làm cho trẻ khó chịu hơn một chút và cũng có thể gây tiêu chảy nhẹ hoặc nôn mửa.

10. Viêm gan A
Trẻ em có thể bắt viêm gan A từ đồ ăn hay thức uống hoặc khi ăn phải thức ăn bị ô nhiễm hoặc đưa các vật nhiễm khuẩn vào miệng. Đây là bệnh do virus gây tổn hại đến gan với một số triệu chứng gồm sốt, mệt mỏi, vàng da, và chán ăn.

Trẻ em tuổi từ 12 đến 23 tháng tuổi thường được tiêm hai liều thuốc chủng ngừa viêm gan A, với một khoảng thời gian cách nhau tối thiểu là sáu tháng giữa các mũi tiêm.

Đau nơi tiêm, đau đầu, và chán ăn là những tác dụng phụ thường gặp nhất của thuốc chủng ngừa này.

11. Viêm màng não (MCV4)
Vắc-xin này, được gọi là MCV4 (Menactra), giúp con bạn bảo vệ chống lại vi khuẩn viêm màng não – bệnh phổ biến có thể lây nhiễm ở các màng bao quanh não và tủy sống. MCV4 được khuyến khích tiêm cho trẻ tốt nhất ở độ tuổi 11 hoặc 12 tuổi, và tât cả mọi người ở độ tuổi từ 2 đến 55 có nguy cơ nhiễm trùng. Khi tiêm loại vắc xin này, một tác dụng phụ thường gặp đó là chỗ tiêm sẽ hơi đau.

12. Human papillomavirus (HPV) – Vắc xin phòng chống ung thư cổ tử cung
Human papillomavirus (HPV) chủng ngừa (tên thuốc Gardasil, Cervarix) được đưa ra tiêm cho trẻ ba liều trong thời gian 6 tháng, và được chấp thuận cho các em gái ở độ tuổi từ 9 đến 26 là tốt nhất.

Loại vắc xin này bảo vệ trẻ chống lại hai loại vi rút lây truyền qua đường tình dục nguyên nhân phổ biến gây bệnh ung thư cổ tử cung.

 

Theo Afamily